Geçtiğimiz günlerde, eski Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, eski Libya lideri Muammer Kaddafi’nin mali katkılarıyla ilgili suç komplosu nedeniyle Paris Ceza Mahkemesi tarafından beş yıl hapis cezasına çarptırıldı. On yıllardır Fransız siyasetinde baskın bir figür olan Sarkozy, Neuilly-sur-Seine belediye başkanı olarak kariyerine başladı (1983–2002) ve daha sonra Bütçe Bakanı (1993) ve İçişleri Bakanı (2002) olarak görev yaptı.
2007’de cumhurbaşkanı seçilen Sarkozy’nin görev süresi, büyük ekonomik reformlar ve 2008 küresel finans krizinin getirdiği zorluklarla geçti. 2012’de görevinden ayrıldıktan sonra kariyeri, Bettencourt davası, Bygmalion kampanya finansmanı skandalı ve şimdi de Kaddafi’nin finansman davası dahil olmak üzere birçok hukuki dava ile gölgelendi.
Ancak Sarkozy’nin hikayesi, bireysel yozlaşmış karakteriyle ilgili soruların ötesinde, Fransa’nın dış politikası ve küresel gücün gölgeli işleyişini yansıtıyor. Peki, eski Fransa cumhurbaşkanı neden mahkûm edildi?
Kaddafi’nin Açıklaması
2011 yılında, suikasta uğramasından yedi ay önce, Libya lideri Muammer Kaddafi, Nicolas Sarkozy’nin başkanlık kampanyasını finanse ettiğini iddia ederek Fransız halkını şok etti. 28 Nisan 2012’de, Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerinin iki turu arasında, araştırmacı haber sitesi Mediapart, Sarkozy’nin 2007 kampanyasına 50 milyon avro finansman sağlama anlaşmasını doğrulayan, resmi bir belge olduğu iddia edilen bir not yayınladı.
Bu iddia edilen Libya finansmanını anlamak için daha geniş siyasi bağlam ve iki lider arasındaki kötüleşen ilişkiyi dikkate almak gerekir. Görünüşe göre Sarkozy, eski müttefikini gözden çıkardı. Geriye dönüp bakıldığında, Kaddafi’nin Ekim 2011’de düşüşüne ve ölümüne yol açan tarihsel gelişmeler bunu ortaya koyuyor. Sarkozy’nin liderliğindeki Fransa’nın desteğini alan Libyalı devrimciler tarafından öldürülmesi şaşırtıcı değil.
Mart 2011’de Birleşmiş Milletler’in Libya’ya askeri müdahaleye izin vermesinin ardından, Kaddafi’nin güçlerine ilk saldıranlar arasında Fransız savaş uçaklarıdır. Daha da ilginci ise Kaddafi’nin Sarkozy’nin emriyle infaz edildiği çokça iddia edildi. Her ne kadar Fransız yetkililer bu iddiaları reddetmiş olsa da, Kaddafi’nin devrilmesinden sonra geçici başbakanlık görevini yürüten Mahmud Jibril, 2012 yılında Mısır televizyonuna verdiği röportajda, “Kaddafi’yi öldürmek için devrimci tugaylara karışan bir yabancı ajan vardı” demiştir. Böylelikle infazın, Sarkozy’nin seçim kampanyasının finansmanı hakkında utanç verici açıklamaların önlenmesi amacıyla yapıldığı öne sürüldü.
Sarkozy ve Fildişi Sahili’nin 2011 Başkanlık Krizi
Fildişi Sahili krizinin şiddetli sonuçları, özellikle eski Başkan Laurent Gbagbo’nun düşüşünde oynadığı rol nedeniyle, Sarkozy’nin Afrika’nın düşmanı olduğu eleştirilerini güçlendirdi. Eski Ekonomik Altyapı Bakanı ve Gbagbo hükümetinin sözcüsü, Afrika Halk Partisi’nin (PPA-CI) başkan yardımcısı Ahoua Don Mello, “Fildişi Solu ve egemen Afrika’nın düşmanı etkisiz hale getirildi” dedi; ancak bunun “cezanın, teröristlerin Kaddafi’nin düşüşünden sonra da sürdürdükleri katliamların ardından Fildişi Sahili, Libya ve Sahel’de işlediği suçlarla hiç orantılı olmadığını” kabul etti.
Nisan 2011’de Sarkozy, Laurent Gbagbo’nun düşüşünde aktif rol oynadı ve Batı medyasına Gbagbo’yu Alassane Ouattara lehine devirdiğini övünerek anlattı. Fildişi krizi, Sarkozy’nin seçim sürecine doğrudan müdahalesinin bir sonucu olarak ortaya çıktı. Hakkı olmamasına rağmen, Bağımsız Seçim Komisyonu’na bir mektup yazarak, dayatılan son tarihler nedeniyle kontrolü kaybetmiş olmasına rağmen seçim sonuçlarını açıklamasını talep etmişti.
Sonuç
Sarkozy’nin mahkûmiyeti, Batı güçlerinin ikiyüzlülüğünün bir başka yansımasıdır. Afrika’ya yönetişim dersi vermeye alışkın bir lider, sonunda kendi adalet sistemi tarafından mahkûm edildi. Hikâyesi, “demokrasinin teşviki” ile ilgili cilalı söylemlerin arkasında genellikle açgözlülük, manipülasyon ve ihanet ağının yattığını hatırlatıyor. Bugün, Sarkozy gecikmeli ve önemsiz de olsa hapis cezasıyla karşı karşıya kalırken, bu, adaletin bir gün Afrika ve dünyadaki kötülüklerin faillerini yakalayacağını hatırlatıyor.
0 Yorum